فهرست مطالب

 

 

ب

 

 

 

فهرست جدول‌ها

 

 

ه

 

 

 

فهرست شکل‌ها و نمودارها

 

 

و

 

 

 

پیوست

 

 

ز

 

 

 

فصل اول

 

 

1

 

 

 

طرح مسئله

 

 

1

 

 

 

1- 1  مقدمه

 

 

2

 

 

 

1-2  عنوان پژوهش

 

 

3

 

 

 

1-3  بیان مسئله و پرسش‌های پژوهش

 

 

3

 

 

 

1-4  اهمیت و ضرورت پژوهش

 

 

4

 

 

 

1-5  اهداف پژوهش

 

 

5

 

 

 

1-5-1  اهداف کلی

پایان نامه و مقاله

 

 

 

5

 

 

 

1-5-2  اهداف جزئی

 

 

5

 

 

 

1-6  قلمرو پژوهش

 

 

5

 

 

 

1-6-1  قلمرو مکانی

 

 

5

 

 

 

1-6-2  قلمرو زمانی

 

 

6

 

 

 

فصل دوم

 

 

7

 

 

 

مروری بر ادبیات موضوع

 

 

7

 

 

 

2-1  مقدمه

 

 

8

 

 

 

2-2  هندسه

 

 

8

 

 

 

2-3  ضرورت آموزش و تدریس هندسه در برنامه ریاضی مدرسه‌ای

 

 

10

 

 

 

2-4  نظریه‌های آموزش ریاضی

 

 

13

 

 

 

2-5  نظریه ون هیلی

 

 

13

 

 

ب

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2-5-1  سطوح تفکر 14
2-5-2  ویژگی‌های مدل ون‌هیلی 17
2-5-3  مراحل آموزش نظریه‌ی ون‌هیلی 19
2-6  نظریه پیاژه 22
2-7  نظریه حل مسئله 23
2-8  نظریه آزوبل 24
2-9 اشتباهات مفهومی  25
2-10 اشتباهات مفهومی در هندسه 27
2-11  منابع تولید اشتباهات مفهومی 29
2-12  نقش طرحواره‌ها در اشتباهات مفهومی 30
2-13  مداخله‌ی طرحواره‌ی پیشین در یادگیری جدید 31
2-14  مداخله‌ی یادگیری جدید در طرحواره‌ی قبلی 31
2-15  بازخوانی یک طرحواره‌ی نامناسب 31
2-16  بیش تعمیمی به عنوان نتیجه‌ی طبیعی گسترش طرحواره‌ها 32
2-17  تشابه واژه‌ی مربوط به طرحواره‌ی ریاضی با واژه‌های عامیانه 32
2-18  تاثیر ساختارهای شهودی  32
2-19  ماهیت استقرایی تفکر ریاضی 33
2-20  ماهیت قیاسی تفکر ریاضی 33
2-21  تفکر طرحواره مدار 34
2-22  تفکر همبسته 34
2-23  استدلال و اثبات 35
فصل  سوم  37
روش تحقیق 37
3-1  مقدمه 38
3-2  روش و طرح پژوهش 38

 

 

 

                          ج

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3-3  فرایند پژوهش 39
3-4  جامعه آماری 40
3-5  نمونه، روش نمونه گیری و حجم نمونه 40
3-6  ابزار گردآوری داده‌ها 40
3-7  فرایند تهیه‌ی آزمون 41
3-8  بررسی سؤالات آزمون 42
3-9  تعیین روایی آزمون 43
3-10  تعیین پایایی آزمون 43
3-11  روش تجزیه و تحلیل داده‌ها 43
فصل چهارم   44
تجزیه و تحلیل یافته‌های تحقیق 44
4-1  مقدمه 45
4-2  بررسی درک دانش‌آموزان از اثبات همنهشتی 45
4-3  بررسی سؤال‌های آزمون 46
4-4  جمع‌بندی 59
فصل پنجم 60
نتیجه‌گیری، بحث و پیشنهاد‌ها 60
5-1  مقدمه 61
5-2  پاسخ به سؤال‌های پژوهش 61
5-3  بحث و نتیجه‌گیری 64
5-4  پیشنهاد‌ها  65
5-5  محدودیت‌های پژوهش   65
5-6  زمینه‌ای برای پژوهش‌های آتی  66
منابع 70
منابع فارسی     70
منابع لاتین 72

 

د

 

ABSTRACT                                                                               77

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ه

 

فهرست جدول‌ها

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول 3-1. هدف-محتوا 40
جدول 4-1. یافته‌های مربوط به سؤال 1 46
جدول 4-2. یافته‌های مربوط به سؤال 2 48
جدول 4-3. یافته‌های مربوط به سؤال 3 50
جدول 4-4. یافته‌های مربوط به سؤال 4 52
جدول 4-5. یافته‌های مربوط به سؤال 5 54
جدول 4-6. یافته‌های مربوط به سؤال 6 56
جدول 4-7. یافته‌های مربوط به سؤال 7 57

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                              

 

و

 

فهرست شکل‌ها و نمودارها

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شکل 2-1. مقدار محتوای آموزشی در هر پایه(شورای ملی معلمان، 2000) 12
نمودار 4-1. نحوه و درصد پاسخگویی به سؤال 1 46
نمودار 4-2. نحوه و درصد پاسخگویی به سؤال 2 48
نمودار 4-3. نحوه و درصد پاسخگویی به سؤال 3 50
نمودار 4-4. نحوه و درصد پاسخگویی به سؤال 4 52
نمودار 4-5. نحوه و درصد پاسخگویی به سؤال 5 54
نمودار 4-6. نحوه و درصد پاسخگویی به سؤال 6 56
نمودار 4-7. نحوه و درصد پاسخگویی به سؤال 7 58

 

 

 

                  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ز

 

پیوست

 

 

 

 

 

 

 

سؤالات آزمون 68

 

                                                                                                           

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

              

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

 

طرح مسئله

 

    

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-1  مقدمه

 

    ریاضیات یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های فرهنگی جوامع مدرن امروزی است (وایلدر1 ،1968 ). ریاضیات یک زبان است، زبانی دقیق و ظریف و برای این طراحی شده است که انواع معینی از اندیشه‌ها را خلاصه‌تر، دقیق‌تر و سودمندتر از زبان معمولی بیان کند و سال‌ها طول می‌کشد تا بتوان آن را درست تکلم کرد (هالموس2 ، 1968). یکی از قدیمی‌ترین موضوعات ریاضی که در بین موضوعات دیگر ریاضی از همه ملموس‌تر است هندسه می‌باشد. هندسه از دوران گذشته تاکنون همواره مورد توجه بوده است و فلاسفه به ارزش دانستن آن اعتقاد داشتند. اما از همان زمان تا کنون به یادگیری هندسه به عنوان سخت‌ترین قسمت ریاضی نگریسته شده است. هیچ زمینه‌ی ویژه‌ای در برنامه‌ی ریاضی مدرسه‌ای به اندازه‌ی هندسه که آموزش آن طی سی سال اخیر دچار تحول کلی شده، توجه ریاضی‌دانان را بر نمی‌انگیزد ( هاسون3 و ویلسون4، 1986). برخی افراد تمایل دارند که هندسه از برنامه درسی ریاضی مدرسه‌ای حذف شود و برخی نیز تمایل دارند که حجم هندسه در برنامه درسی کاهش یابد. به گفته‌ی آن‌ها، این تمایل بیشتر در بین افرادی دیده می‌شود که در فهم و یادگیری هندسه دچار مشکل هستند و این مسئله، حتی در بین افراد حرفه‌ای در حوزه ریاضی دیده می‌شود (شاریگین5 و پروتاسوف6، 2004). هندسه امکان تقویت خلاقیت فکری را ایجاد کرده و باعث افزایش دقت و قدرت استدلال‌های استنتاجی می‌شود. مطالعات زیادی نشان داد‌ه‌اند که بسیاری از دانش‌آموزان در مقاطع راهنمایی و دبیرستان با مشکل در هندسه مواجه می‌شوند و بسیار ضعیف عمل می‌کنند( فویز7، گودز8 و تیسچلر9، 1988، گوتی ارز10، جیم11 و فورتنی12، 1991، به نقل از هالت13، 2009).

 

 

 

1 Wilder

 

2 Halmos

 

3 Hasson

 

4 Wilson

 

5 Sharygin

 

6 Protasov

 

7 Fuys

 

8 Geddes

 

9 Tischler

 

10 Gutierrez

 

11 Jaime

 

12 Fortuny

 

13 Halat 
              

 

    امروزه تدریس هندسه از اهمیت بسیاری برخوردار است؛ زیرا به عنوان ابزاری برای درك، توصیف و تعامل با فضایی که در آن زندگی می‌کنیم، مورد توجه قرار می‌گیرد و از شهودی‌ترین و ملموس‌ترین بخشهای ریاضیات به شمار می رود.  یوسسکین1  در اهمیت تدریس هندسه دو دلیل بیان می‌کند:

 

 

    • هندسه به‌صورت منحصر به فردی ارتباط ریاضی را با دنیای واقعی برقرار می‌سازد.

 

  • هندسه به‌صورت منحصر به فردی در روشن ساختن ایده ها در دیگر عرصه‌های ریاضیات توانا است.

 

 

 

     هر جا آموزش و یادگیری‌ای در میان باشد امکان فراگیری ناقص و نارسای برخی مطالب و مفاهیم مورد آموزش بسیار امکان‌پذیر است و بنابراین بدفهمی‌ها و ناتوانی‌های ناشی از آن‌ها اتفاق می‌افتد. پنداشت‌های غلط و بدفهمی در ریاضیات بنا بر دلایل مختلف و با شیوه های متفاوت توسط معلمان و شاگردان بروز می‌نماید و عرصه‌ی آن از اشکالات و ابهامات جزئی تا ناتوانی‌های گسترده و مهم تغییر می‌کند ( علم الهدایی، 1387).  در این پژوهش، خطاهای دانش‌آموزان در درک و اثبات همنهشتی مثلث‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد.

 

 

 

1-2  عنوان پژوهش

 

خطاهای دانش‌آموزان همنهشتی مثلث‌ها

 

 

 

1-3  بیان مسئله و پرسش‌های تحقیق

 

     فرایند یادگیری هندسه در کودکان قبل از رفتن به مدرسه آغاز می‌شود و با ورود به مدرسه قادر خواهند بود آنچه را آموخته‌اند به زبان رسمی بیان کنند. سپس می‌توانند با استفاده از مهارت‌های ترسیمی کسب شده اشکال هندسی را رسم کرده و سرانجام زمانی فرا خواهد رسید که با یادگیری قضایا شروع به استدلال هندسی نمایند.

 

تحقیقات متعددی در طول سالیان گذشته در کشورهای مختلف انجام گرفته است، بیانگر آن است که بسیاری از دانش‌آموزان در یادگیری هندسه مشکل دارند و نظریه‌ی ون‌هیلی شامل سطوح تفکری است که دانش‌آموزان درضمن یادگیری هندسه از آن عبور می‌کنند و علاوه بر این توضیح می‌دهد که چرا دانش‌آموزان در یادگیری

 

 

 

 

 

 

 

1.Usiskin

 

هندسه با مشکل مواجه می‌شوند. این مدل نظری شامل سطوح تفکر و مراحل آموزشی می‌باشد (ریحانی، 1384).

 

ون هیلی‌ها در تحقیقات خود متوجه شدند که استدلال‌های رسمی در هندسه به صورت طبیعی در کودکان اتفاق نمی‌افتد و یک نظام تربیتی مورد نیاز است. ون هیلی‌ها تاکید زیادی بر نقش آموزش و اهمیت کسب تجربه توسط یادگیرنده، برای سهولت عبور از سطح به سطح دیگر داشتند. این امر با نقش آفرینی معلم و از طریق طراحی فعالیت‌های مناسب برای یادگیرنده‌های سطوح مختلف امکان پذیر است (ریحانی، 1384).

 

    بسیار مهم و قابل توجه است که اشتباهات دانش‌آموزان در مورد مفاهیم ریاضی شناسایی و برطرف شود. آگاهی معلم از دانش قبلی دانش‌آموزان و ویژگی های شناختی آن ها به او کمک می‌نماید تا اشتباهات احتمالی دانش‌آموزان و ماهیت این اشتباهات و نحوه تفکر آن‌ها را شناسایی نموده و مورد بررسی قرار دهد (کانسیز 1 و همکاران، 2011).

 

    پژوهش حاضر در پی آن است که ابتدا اهداف آموزشی اثبات همنهشتی مثلث ها را مشخص کند و سپس عوامل مؤثر در یادگیری این بخش را تعیین نموده و در انتها به این سؤالات پاسخ دهد:

 

–  درك دانش‌آموزان پایه‌ی هفتم، ازحالت‌های تساوی دو مثلث چگونه است؟

 

–  درک دانش‌آموزان پایه‌ی هفتم  از استدلال تساوی دو مثلث چگونه است؟

 

–  توانایی دانش‌آموزان پایه‌ی هفتم  در نوشتن اجزای متناظر دو مثلث همنهشت چگونه است؟

 

–  توانایی دانش‌آموزان در نوشتن اثبات به وسیله ی دو مثلث همنهشت چگونه است؟

 

 

 

 

 

 

1-3   اهمیت و ضرورت پژوهش

 

    تشخیص هندسه به عنوان یک مهارت پایه‌ای ریاضی، در برنامه درسی ریاضی بسیاری از کشورها در سال‌های اخیر، مورد تاکید قرار گرفته است. بنابراین، چگونگی تفکر هندسی و آموزش هندسه، در برنامه‌ی درسی ریاضی مدرسه‌ای، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                     1 cansiz

 

 

 

    هندسه در بر دارنده‌ی آن شاخه‌هایی از ریاضیات است که درک و بینش بصری (مسلط‌ترین حس انسان‌ها) را برای یادآوری قضایا، فهم اثبات، القای حدس و درک واقعیت، به کار می گیرند و به انسان، بصیرت کلی می‌دهند (جونز1، 2000، به نقل از سرکریستوفر زیمان2).

 

    شناسایی و کشف اشتباهات مفهومی و خطاهای دانش‌آموزان برای معلمان ریاضی اهمیت زیادی دارد، زیرا آ‌ن‌ها می‌توانند تا حدودی روش تدریس خود را بر مبنای اشتباهات مفهومی دانش‌آموزان تعدیل کنند. تشخیص اشتباهات مفهومی، کمک خواهد کرد که معلمان بدانند چه روشی، کی و کجا در یادگیری دانش‌آموزان مؤثر است. آگاهی از فرآیندهای ذهنی آنان، به معلمان ریاضی یاری می رساند تا درصدد ایجاد تغییرات مناسب در روش یادگیری و کشف روش‌های بهتر باشند و دانش‌آموزان را با اهداف عالی‌تر دروس ریاضی و ارتباط تنگاتنگ آن‌ها با دنیای واقعی آشنا سازند (آذرنگ،1387، ص 16).

 

 

1-5        اهداف پژوهش

 

 

1-5-1 اهداف کلی

 

شناسایی خطاها و اشتباهات مفهومی دانش‌آموزان در مبحث همنهشتی مثلث ها.

 

 

1-5-2 اهداف جزئی

 

 

 

  • مشخص نمودن منابع خطاها.

 

 

 

1-6             قلمرو پژوهش

 

موضوعات: بدون موضوع  لینک ثابت


فرم در حال بارگذاری ...